Katten worden beschouwd als senior vanaf ongeveer 7–8 jaar en als geriatrisch vanaf 11–12 jaar. Voor Siamezen en OKH, die gemiddeld 12–18 jaar oud worden, betekent dit dat een groot deel van hun leven als senior verloopt. Met de juiste zorg blijft de kwaliteit van leven hoog, ook op hogere leeftijd.
Wat verandert er als jouw Oosterling ouder wordt?
Leeftijd Equivalent mensleeftijd (ca.)Wat verandert7–8 jaar~45 jaar Eerste subtiele tekenen van veroudering; soms minder actief9–10 jaar~53 jaar Metabolisme vertraagt; tandproblemen vaker; gewrichtsproblemen kunnen beginnen11–12 jaar~61 jaar Senior gezondheidsproblemen worden zichtbaarder; schildklier- en nierproblemen13–15 jaar~70–75 jaar Geriatrische zorg; cognitieve veranderingen mogelijk16+ jaar~80+ jaar Hoge leeftijd; comfort en kwaliteit van leven centraal
Meest voorkomende gezondheidsproblemen bij oudere Oosterlingen
1. Hyperthyreoïdie (overactieve schildklier)
De meest voorkomende hormonale aandoening bij katten ouder dan 10 jaar. De schildklier produceert te veel hormoon, wat leidt tot versnelde stofwisseling.
Symptomen: gewichtsverlies ondanks goede eetlust, overactiviteit of juist onrust, verhoogde dorst en urineproductie, braken, ruwe vacht.
Behandeling: medicatie (methimazol), radioactief jodium of chirurgie — uw dierenarts bespreekt de opties.
2. Chronische nierinsufficiëntie (CNS)
Een van de meest voorkomende doodsoorzaken bij oudere katten. De nieren verliezen geleidelijk hun filterfunctie.
Symptomen: toegenomen dorst en urineproductie, gewichtsverlies, verminderde eetlust, slechte adem (ammoniakgeur), lethargie.
Behandeling: geen genezing, maar progressie vertragen met dieetaanpassing (laag fosfaat, hoog vocht), medicatie en regelmatige controle.
3. Artrose (gewrichtsslijtage)
Meer dan 90% van de katten ouder dan 10 jaar heeft radiologisch aantoonbare artrose, al tonen ze dit lang niet altijd.
Symptomen: minder springen op hoge plaatsen, stijfheid bij opstaan, minder actief poetsen (pijnlijk om te bukken), veranderd looppatroon.
Behandeling: pijnmedicatie (NSAID's specifiek voor katten), gewrichtssupplementen (omega-3, glucosamine), aanpassingen in de omgeving.
4. Tandproblemen
Tandsteen, gingivitis en FORL (tandwortelerosie) zijn bij oudere katten frequenter. Zie het artikel over tandverzorging voor details.
5. Hoge bloeddruk (hypertensie)
Vaak secundair aan hyperthyreoïdie of nierinsufficiëntie. Kan leiden tot plotselinge blindheid, neurologische symptomen en hartproblemen.
Behandeling: bloeddrukverlagende medicatie (amlodipine).
Aanpassingen in de verzorging
Voeding
Schakel over op senior kattenvoer (vanaf 7–8 jaar), met lagere caloriedichtheid maar hoog, goed verteerbaar eiwit
Bij nierinsufficiëntie: dieetvoer met laag fosfaat en eiwit (op voorschrift)
Voer meer nat voer voor extra vochtinname — cruciaal voor nierondersteuning
Kleinere porties, vaker per dag (oudere katten eten liever vaker en minder)
Omgeving aanpassen
Lage instaprand in de kattenbak (artrose maakt hoog stappen pijnlijk)
Treetjes of hellingen naar de favoriete ligplek (minder springen nodig)
Zachte, warme slaapplaatsen (gewrichten doen pijn in de koude)
Voer- en waterbak op comfortabele hoogte (nek niet te ver omlaag)
Verzorging
Meer hulp bij poetsen nodig: oudere katten poetsen zichzelf minder goed
Extra aandacht voor klitten (Balinees, Mandarin)
Regelmatig nagels knippen (slijten minder snel)
Controleer het gewicht maandelijks — gewichtsverlies is een vroeg signaal van vele aandoeningen
Dierenartscontroles voor de senior kat
Aanbevolen frequentie:
7–10 jaar: 1× per jaar
10+ jaar: 2× per jaar (elke 6 maanden)
Bij elke controle:
Gewicht en lichaamsconditiescore
Bloeddruk meting
Bloedonderzoek (schildklier, nierwaarden, lever)
Urineonderzoek
Gebitscontrole
Palpatie (nieren, lymfeklieren, schildklier)
Cognitieve veranderingen
Katten kunnen net als mensen last krijgen van cognitieve achteruitgang (Feline Cognitive Dysfunction, FCD):
Desoriëntatie, rondlopen zonder doel
Veranderd slaap-waakritme (actief 's nachts, overdag slapend)
Verlies van zindelijkheid
Veranderd sociaal gedrag
FCD is niet te genezen, maar het verloop kan worden vertraagd met omgevingsverrijking, routines en in sommige gevallen medicatie.
Veelgestelde vragen over de oudere kat
Mijn kat eet minder maar drinkt veel — wat is er aan de hand?
Verhoogde dorst in combinatie met verminderde eetlust en gewichtsverlies zijn klassieke signalen van hyperthyreoïdie of nierinsufficiëntie. Maak zo snel mogelijk een afspraak bij de dierenarts voor bloedonderzoek.
Mijn senior kat slaapt de hele dag — is dat normaal?
Oudere katten slapen meer dan jonge katten. Maar als het gepaard gaat met andere veranderingen (eetlust, gewicht, gedrag), raadpleeg dan de dierenarts.
Hoe weet ik of mijn kat pijn heeft?
Katten verbergen pijn goed. Signalen: minder bewegen, minder springen, niet poetsen op moeilijk bereikbare plekken, krommen van de rug, pijnexpressie in het gezicht (samengeknepen ogen, gespannen lippen). De GRIMACE-schaal van de University of Montreal is een wetenschappelijk hulpmiddel voor pijnbeoordeling bij katten.