Het introduceren van een nieuwe kat in een huishouden is een proces dat geduld vereist. Katten zijn territoriale dieren die verandering in hun leefruimte als bedreigend kunnen ervaren. Een zorgvuldig gestructureerde introductie vergroot de kans op een positieve relatie tussen de katten — en verlaagt de stress voor zowel de dieren als voor jou.
Waarom de introductie zo belangrijk is
Een slechte introductie kan leiden tot:
- Langdurig conflict en agressie tussen katten
- Stress-gerelateerde aandoeningen (overgrooming, blaasproblemen, verlies van eetlust)
- Een angstiger of teruggetrokken karakter bij de nieuwe kat
- Territoriummarkeringen in huis
Een goede introductie kost tijd — reken op 2 tot 6 weken voor een stabiele situatie. Haast is de grootste fout.
Voorbereiding vóór aankomst
Stel een veilige kamer in
Zet een aparte kamer klaar voor de nieuwe kat met:
- Voerbak en waterbak (op afstand van de kattenbak)
- Eigen kattenbak
- Ligplaats en schuilplek (doos, mand)
- Speelgoed en krabpaal
- Feliway Friends-diffuser (feromonen die rust bevorderen)
De bestaande kat heeft de rest van het huis. De deuren zijn gesloten.
Stap 1: Geuruitwisseling (dag 1–7)
Doel: De katten leren elkaars geur kennen zonder visueel contact.
- Wissel beddingen of doekjes uit: leg een slaapplaatsje van de nieuwe kat bij de bestaande kat, en vice versa
- Zet de voerbak van de nieuwe kat vlak bij de deur (aan de binnenkant), en de voerbak van de bestaande kat aan de buitenkant van dezelfde deur
- De katten eten zo vlak bij elkaars geur zonder confrontatie
Teken van succes: beide katten eten ontspannen bij de deur, zonder gesis of terugdeinzen.
Stap 2: Geluidscontact (dag 4–10)
Doel: De katten leren elkaars aanwezigheid en geluid associëren als normaal.
- Zet een tussendeur (of babyhekje) zodat de katten elkaar kunnen ruiken maar (nagenoeg) niet kunnen zien
- Laat dit rustig op de achtergrond — geen geforceerd contact
Stap 3: Visueel contact met barrière (dag 7–14)
Doel: De katten zien elkaar zonder fysieke confrontatie te kunnen aangaan.
- Gebruik een babyhekje (2 hekjes op elkaar voor hogere katten)
- Maaltijden worden nog steeds aan weerszijden van de barrière gegeven
- Geen dwang: als een kat zich terugtrekt, is dat oké
Teken van succes: de katten kunnen aan weerszijden van het hekje eten zonder actieve spanning.
Stap 4: Gecontroleerd vrij contact (dag 14–21)
Doel: Eerste korte, gecontroleerde ontmoetingen in neutrale ruimte.
- Kies een ruimte die niet het exclusieve territorium is van de bestaande kat
- Houd sessies kort (5–10 minuten) en begeleid ze actief
- Leid de aandacht af met speelgedrag: laat beide katten jagen op een hengelspelletje
- Eindig altijd op een positieve noot — voordat er spanning optreedt
Normaal gedrag: snuiven, angstvol gedrag, wat gesis. Dat is geen mislukking — het is de normale eerste fase.
Zorgelijk gedrag: aanvallen, achtervolgingen die escaleren, vastbijten.
Stap 5: Gezamenlijk leven (dag 21–42)
- Bied meerdere voerbakken, waterbakken en kattenbakken aan (vuistregel: n+1 per kat)
- Zorg voor meerdere hoge ligplaatsen zodat beide katten vluchtroutes en een veilig uitzichtpunt hebben
- Blijf de interacties observeren, maar dwing geen contact af
- Geef beide katten individuele aandacht
De meeste koppels katten bereiken na 4–8 weken een stabiel evenwicht. Echte vriendschap (samen slapen, elkaars grooming) ontwikkelt zich soms pas na maanden.
Speciale situaties
Nieuwe kat + bestaande hond
Oosterlingen kunnen goed opschieten met honden mits de introductie goed verloopt. Houd de hond aan de riem bij eerste ontmoetingen; laat de kat altijd de mogelijkheid om te vluchten.
Nieuwe volwassen kat + kitten
Een kitten is vaak energieker dan de bestaande volwassen kat wil. De volwassen kat zal grenzen stellen (gesis, tik zonder uitgestoken nagels) — dat is normaal. Bied de volwassen kat een plek om tot rust te komen buiten het bereik van het kitten.
Twee kittens tegelijk
Twee kittens tegelijk introduceren is doorgaans makkelijker dan een kitten naast een volwassen kat — ze groeien samen op en leren samen spelen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een normale introductie?
Reken op 2 tot 6 weken. Sommige katten worden na een week vrienden; anderen hebben maanden nodig. Forceer het proces niet.
Mijn bestaande kat eet niet meer — is dat normaal?
Een korte periode van verminderde eetlust door stress is normaal. Bied beide katten hun eten in aparte, rustige ruimtes aan. Houdt de terugval langer dan 48 uur aan, raadpleeg dan de dierenarts.
Mag ik de katten eerder bij elkaar laten?
Je kunt altijd iets sneller gaan als beide katten rustig reageren. Ga nooit terug naar het begin — bouw stap voor stap op. Haast maakt het proces langer, niet korter.
Mijn katten vechten — wat doe ik?
Maak de katten van elkaar los (zonder zelf gebeten te worden — gebruik een kussen of handdoek). Ga terug naar de vorige stap. Soms is het nodig om een dierengedragsspecialist (behaviourist) te raadplegen.