Bij vrijwel elk gesprek over een raskitten valt het woord stamboom. Maar wat is dat document precies, wat staat erop, en waarom maakt het uit of een kitten er wel of niet een heeft? Als rasvereniging leggen we het hier uit.
Wat is een stamboom?
Een stamboom is een officieel document, uitgegeven door een erkende kattenfederatie, waarmee de afstamming van een kat is vastgelegd. Het is dus geen zelfgemaakt overzicht van de fokker, maar een geregistreerd bewijsstuk dat teruggaat op een centraal stamboek.
Op een stamboom staan doorgaans vier tot vijf generaties: ouders, grootouders, overgrootouders en verder terug. Per dier vind je de officiële naam, het registratienummer, de EMS-code voor ras en kleur, en eventueel behaalde showtitels.
Waarom het uitmaakt
De stamboom is geen statussymbool maar een werkinstrument. Zonder inzicht in de voorouders is verantwoord fokken simpelweg niet mogelijk.
Verwantschap in beeld — een fokker kan zien hoe nauw twee dieren verwant zijn en zo te veel inteelt vermijden.
Gezondheid volgen — aandoeningen met een erfelijke component, zoals HCM, zijn alleen te volgen als bekend is welke dieren in de lijn zitten.
Raszuiverheid — de stamboom laat zien dat het werkelijk om het ras gaat dat wordt geadverteerd.
Herleidbaarheid — bij vragen of problemen is duidelijk waar het dier vandaan komt.
Voor een koper betekent dit vooral: er is een controleerbaar verhaal achter het dier. Meer daarover in Verantwoord fokken van Oosterlingen.
Een kitten zonder stamboom
Een kat zonder stamboom is officieel geen raskat, ook al ziet hij er precies zo uit. Dat is geen waardeoordeel over het dier — het zegt iets over wat er wel en niet is vastgelegd.
De kosten kunnen zelden de reden zijn: een stamboom kost de fokker maar enkele tientjes per kitten, een fractie van de kittenprijs. Als een fokker zegt de stamboom "niet nodig" te vinden of hem tegen meerprijs aanbiedt, is dat een signaal om door te vragen. Gangbare achterliggende redenen zijn:
De ouderdieren zijn niet onderzocht op erfelijke aandoeningen
De moederpoes is destijds zelf als gezelschapsdier verkocht en mag officieel niet gefokt worden
De fokker is bij geen enkele vereniging aangesloten en kan dus geen stamboom aanvragen
Er is bewust gekozen voor een combinatie die binnen de fokregels niet toegestaan is
In alle gevallen geldt: je koopt dan een kat waarvan de achtergrond niet te controleren is. Zie ook Zo kies je een fokker voor een Siamees of OKH.
Stamboom is geen gezondheidsgarantie
Een belangrijk misverstand: de stamboom zelf zegt niets over de gezondheid van een individueel dier. Hij legt de afstamming vast, meer niet. Een gezonde kat komt voort uit een fokker die daarbovenop ook daadwerkelijk test, selecteert en eerlijk is over wat er in de lijn speelt.
Vraag daarom altijd door: welke onderzoeken zijn gedaan bij de ouderdieren, en mag je de uitslagen zien? Wat er verder aan gezondheidsonderzoek gebruikelijk is, lees je in DNA en andere testen.
Wat je bij het ophalen meekrijgt
Naast de stamboom hoort een kitten met een aantal zaken op orde mee te gaan:
Een dierenpaspoort met chipnummer en vaccinatiegegevens
Een overzicht van de ontwormingen — zie Vlooien en wormen bij katten
Informatie over voeding en gewenning
Een minimumleeftijd van dertien weken
Soms volgt de stamboom kort ná het ophalen, omdat de aanvraag bij de federatie enige tijd kost. Dat is gebruikelijk; spreek dan wel af wanneer je hem ontvangt.
Via SOK van Neocat
De fokkers die zijn aangesloten bij SOK van Neocat werken met stamboom en zijn gebonden aan de fokregels van de federatie Neocat. Het actuele aanbod vind je op de pagina Kittenbemiddeling. Zoek je liever een volwassen kat, kijk dan bij herplaatsing.