Ontwormen is een van de eerste dingen waar je als kittenbezitter mee te maken krijgt — en meteen ook een van de meest gestelde vragen: vanaf welke leeftijd begin je, en hoe vaak moet het daarna? Op deze pagina zetten we het schema op een rij, voor kittens en voor volwassen katten.
Waarom vrijwel elk kitten wormen heeft
Het is geen teken van slechte verzorging: vrijwel alle kittens worden geboren met of krijgen al snel spoelwormen. De larven zitten namelijk in de moedermelk en worden zo bij het zogen doorgegeven. Ook een moederpoes die keurig binnen leeft en zelf gezond oogt, kan die larven bij zich dragen.
Daarom wordt een nest standaard ontwormd, en wordt de moederpoes tegelijk meebehandeld. Een fokker die dit overslaat, slaat iets essentieels over.
Vanaf welke leeftijd beginnen?
Overleg met je dierenarts wanneer je voor de erst keer moet ontwormen en met welk middel. Daarna volgt een reeks behandelingen met korte tussenpozen, omdat één kuur alleen de op dat moment aanwezige wormen aanpakt — niet de larven die zich nog ontwikkelen.
Schema voor kittens
Een gangbaar schema ziet er zo uit:
In overleg met de dierenarts — de eerste behandelingen, samen met de moederpoes
Daarna maandelijks tot de leeftijd van zes maanden
Vanaf zes maanden — over op het schema voor volwassen katten
Een kitten dat via een fokker bij je komt, heeft de eerste rondes al gehad. Vraag bij het ophalen na wanneer de laatste ontworming was en met welk middel, zodat je dierenarts weet waar je staat. Meer over wat een fokker allemaal geregeld hoort te hebben, lees je in Van geboorte tot nieuwe thuis.
Schema voor volwassen katten
Hoe vaak een volwassen kat ontwormd moet worden, hangt af van hoe hij leeft:
Binnenkat — doorgaans twee keer per jaar
Kat die naar buiten gaat of jaagt — vier keer per jaar
Kat die rauw vlees krijgt — vier keer per jaar, ook als hij binnen blijft of wanneer je wormen ziet
Fokpoes — rond dekking en tijdens de dracht in overleg met de dierenarts
Veel Oosterlingen zijn binnenkatten, waardoor twee keer per jaar vaak volstaat. Voer je rauw, dan is dat advies niet van toepassing — dan geldt viermaal, omdat rauw vlees een besmettingsbron kan zijn. Over voeding lees je meer in Voeding voor Siamees en OKH, en over binnen versus buiten in Binnenhouden of buitenlaten.
Welke wormen komen voor?
In de praktijk gaat het meestal om twee soorten:
Spoelwormen — de meest voorkomende, vooral bij kittens. Overdracht via moedermelk, of via de omgeving.
Lintwormen — vaak via vlooien, die als tussengastheer fungeren. Een kat die vlooien heeft gehad, kan daardoor lintworm oplopen.
Dat laatste verklaart waarom vlooien- en wormbestrijding bij elkaar horen: bestrijd je alleen de wormen en niet de vlooien, dan blijft de bron bestaan. Zie Vlooien en wormen bij katten voor de volledige aanpak.
Waaraan herken je een wormbesmetting?
Een kat met wormen hoeft er niet ziek uit te zien. Als er wel klachten zijn, kun je denken aan:
Een opgezet buikje, vooral bij kittens
Doffe vacht of achterblijvende groei
Diarree of braken, soms met zichtbare wormen
Rijstkorrelachtige stukjes bij de anus of in de mand — dat wijst op lintworm
Schuren met de achterhand over de vloer
Zie je dit, wacht dan niet op de volgende geplande kuur maar overleg met je dierenarts.
Welk middel?
Er zijn tabletten, pasta's en spot-on-middelen, en niet elk middel werkt tegen elke wormsoort. De juiste keuze hangt af van de leeftijd, het gewicht en de leefwijze van je kat. Laat je daarom adviseren door je dierenarts in plaats van zomaar iets uit het schap te pakken — zeker bij jonge kittens, waar de dosering nauw luistert.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen diergeneeskundig advies. Overleg bij twijfel altijd met je eigen dierenarts.
Wat een fokker hoort te doen
Fokt u zelf, dan hoort een vast ontwormingsschema voor moederpoes en nest bij de basis. Noteer per nest wanneer en waarmee is ontwormd, en geef dat door aan de nieuwe eigenaar. Zie ook Verantwoord fokken van Oosterlingen.